ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ (Stock Market) ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಪೆನ್ನಿ ಸ್ಟಾಕ್ (Penny Stock) ರಾಕೆಟ್ನಂತೆ ಏರಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಲಾಭ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಸಿಗುವ ಸಂಭ್ರಮ ಒಂದಾದರೆ, ಅದೇ ಷೇರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕುಸಿದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ನಡುನೀರಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಾಗ ಆಗುವ ನಷ್ಟ ಭರಿಸಲಾರದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಕಂಪನಿ ಸುಜ್ಲಾನ್ ಎನರ್ಜಿ (Suzlon Energy Ltd).
ಕೇವಲ ₹2-₹3 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಷೇರು ₹86 ರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಿ, ಇದೀಗ ದಿಢೀರನೆ ₹45 ರ ಆಸುಪಾಸಿಗೆ (ಸುಮಾರು 45% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುಸಿತ) ಕುಸಿದಿದೆ. ಈ ಷೇರಿನ ಏರಿಳಿತದ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಇಲ್ಲಿದೆ.
₹2 ರಿಂದ ₹86 ರವರೆಗೆ ರಾಕೆಟ್ ವೇಗದ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಕಳೆದ 3-4 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಜ್ಲಾನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮಲ್ಟಿಬ್ಯಾಗರ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು:
- ಸಾಲ ಮುಕ್ತ ಹಾದಿ: ಕಂಪನಿಯು ರೈಟ್ಸ್ ಇಶ್ಯೂ (Rights Issue) ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ತನ್ನ ಮೇಲಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಭಾರಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
- ಸರ್ಕಾರದ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಯೋಜನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಕ್ಕೆ (Renewable Energy) ಭಾರಿ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ, ಕಂಪನಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆರ್ಡರ್ಗಳು ಹರಿದುಬಂದವು.
- ನಷ್ಟದಿಂದ ಲಾಭಕ್ಕೆ: ಸತತ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂಪನಿಯು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ (Net Profit) ತೋರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ₹1 ಲಕ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ₹20 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಿಕ್ಕಿತು.
₹86 ರಿಂದ ₹45 ಕ್ಕೆ ದಿಢೀರ್ ಕುಸಿತ: ಅಸಲಿ ಕಾರಣಗಳೇನು?
- ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಬುಕಿಂಗ್ (Profit Booking): ಯಾರು ₹2, ₹5 ಅಥವಾ ₹10 ರಲ್ಲಿ ಷೇರು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರೋ, ಅವರು ಷೇರು ಬೆಲೆ ₹80 ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಮ್ಮ ಭಾರಿ ಲಾಭವನ್ನು ನಗದಾಗಿಸಲು (Sell-off) ಷೇರುಗಳನ್ನು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.
- ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅತಿಯಾಯಿತು (Overvaluation): ಕಂಪನಿಯ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ಷೇರಿನ ಬೆಲೆ ಅತಿಯಾದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿತ್ತು (High P/E Ratio). ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಿದ್ದಪಡಿಗೆ (Correction) ಒಳಗಾದಾಗ ಇಂತಹ ಓವರ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಡ್ ಷೇರುಗಳೇ ಮೊದಲು ನೆಲಕಚ್ಚುತ್ತವೆ.
- ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರ ರಾಜೀನಾಮೆ: ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಬ್ಬರು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿತು.
ರಿಟೇಲ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪಾಠ
- FOMO ಟ್ರ್ಯಾಪ್ಗೆ ಬೀಳಬೇಡಿ: ಷೇರು ಈಗಾಗಲೇ 1000% ರಿಂದ 2000% ಏರಿದ ಮೇಲೆ, ದಿನವೂ ಅಪ್ಪರ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ₹75-₹80 ರ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈಗ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಮಲ್ಟಿಬ್ಯಾಗರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜೂಜು ಬೇಡ: ಯಾವುದೇ ಷೇರು ಸದಾ ಮೇಲಕ್ಕೇ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲ ತೀರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ (Execution) ಮುಖ್ಯ.
- ಸ್ಟಾಪ್ ಲಾಸ್ ಬಳಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ: ಇಂತಹ ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್ ಮೊಮೆಂಟಮ್ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾಡುವಾಗ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಟಾಪ್ ಲಾಸ್ (Stop Loss) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಬಂಡವಾಳ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
(ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಲೇಖನವು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.)
