ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕವೇ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದೀಗ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳ (Merchant Transactions) ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಹಾಗೂ ಆತಂಕ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೇನು? ಯಾರಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಉಚಿತವೇ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕವಿದೆಯೇ?
ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ—ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾಡುವ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ (P2P – Person to Person), ಅಂದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ದಿನಸಿ, ತರಕಾರಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ಕಮಿಷನ್ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ವಸ್ತುವಿನ ನಿಖರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಹಕರು ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.
ಹೊಸ ನಿಯಮ ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?
ಈ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ನಿಯಮವು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ (Merchants) ಮತ್ತು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್’ (MDR) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟು: ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ (P2M – Person to Merchant) ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 0.4% ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ₹3,000 ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರವಾದರೆ ₹12 ಶುಲ್ಕ, ₹50,000 ವಹಿವಾಟಿಗೆ ₹200 ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.
- ಗರಿಷ್ಠ ಶುಲ್ಕದ ಮಿತಿ ₹75,000 ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹300 ಮಾತ್ರ ಇರಲಿದೆ.
- ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ: ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (P2PM) ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೀದಿಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 95% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳು ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯುಟಿಲಿಟಿ, ಇಂಧನ ಹಾಗೂ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಹಿವಾಟುಗಳು
- ಯುಟಿಲಿಟಿ ಬಿಲ್ಗಳು: ರೈಲ್ವೆ, ವಿಮೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳ (ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು, ಗ್ಯಾಸ್) ₹2,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಗೆ 0.4% ಬದಲಾಗಿ ನಿಗದಿತವಾಗಿ ಕೇವಲ ₹5 ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ₹2,000 ಒಳಗಿನ ಪಾವತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ.
- ಷೇರು ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್: ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ ಹಾಗೂ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 0.02% (ಗರಿಷ್ಠ ₹300) ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ?
ಕಳೆದ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳೊಂದರಲ್ಲೇ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಬರೋಬ್ಬರಿ 2,451 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು (ಅಂದಾಜು ₹29.9 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯ) ನಡೆದಿವೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡಲು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹20,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಈ ಶುಲ್ಕದ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಸೂಚನೆ: ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ
